Siedem pytań, które odsiewają nierzetelne badania o AI
Rynek AI produkuje ogromne ilości „badań”, z których część jest materiałem marketingowym w formie raportu. Odsianie ich nie wymaga wykształcenia statystycznego — wymaga siedmiu pytań, na które rzetelna publikacja odpowiada w pierwszych akapitach, a materiał marketingowy nie odpowiada w ogóle.
Instytucja akademicka, firma doradcza, dostawca narzędzia. Żadna z odpowiedzi nie dyskwalifikuje, ale każda mówi coś o możliwych bodźcach. Raport dostawcy wykazujący skuteczność produktu tego dostawcy wymaga ostrożniejszego czytania.
02
Jaka była próba?
Ilu respondentów, z jakich krajów, jakiej wielkości firm. Badanie bez podanej próby nie jest badaniem. Wzorcowo robi to np. The State of AI: 1 993 respondentów ze 105 krajów, listopad 2025 r.
03
Co dokładnie mierzono?
„Korzystanie z AI” może oznaczać jedno narzędzie w jednym dziale albo wdrożenie w procesie produkcyjnym. Rozbieżności między raportami omawiamy w artykule ile firm korzysta z AI.
04
Czy to deklaracja czy pomiar?
Ankieta zbiera opinie respondentów o własnej organizacji. Pomiar techniczny zbiera dane z systemów. Oba są wartościowe, ale nie są tym samym i nie należy ich mieszać.
05
Jakiego okresu dotyczą dane?
W tej dziedzinie dane dwuletnie bywają historyczne. Edycja raportu i rok danych to dwie różne informacje — raport z 2026 r. może opisywać rok 2025.
06
Czy wnioski wynikają z danych?
Najczęstszy błąd: dane pokazują współwystępowanie, a wniosek mówi o przyczynie. Zdanie „firmy używające AI rosną szybciej” nie dowodzi, że rosną z powodu AI.
07
Czy podano ograniczenia?
Rzetelna publikacja mówi, czego nie wykazała. Materiał marketingowy tej sekcji nie ma — i to najszybszy test do zastosowania.
Jak wygląda rzetelne źródło w praktyce?
Cecha
Rzetelne źródło
Materiał marketingowy w formie raportu
Próba
Podana wraz z krajami i wielkością firm
„Badanie wśród liderów branży”
Metoda
Opisana, z definicjami wskaźników
Nieopisana
Ograniczenia
Wskazane wprost
Brak
Dostęp do danych
Możliwy wgląd w tabele lub aneks
Tylko wnioski
Wnioski
Ostrożne, z zastrzeżeniami
Jednoznaczne i zgodne z ofertą wydawcy
Które źródła stosujemy sami
AI Index Report Stanford HAI — dane zbierane z wielu źródeł, opisana metodologia
Może być, jeśli podaje próbę, metodę i definicje wskaźników. Warto pamiętać, że firma doradcza ma interes w wykazaniu potrzeby doradztwa — to nie unieważnia danych, ale uzasadnia uważniejsze czytanie wniosków.
Co zrobić, gdy dwa raporty podają różne liczby?
Sprawdzić, co dokładnie mierzą. W większości przypadków oba są prawdziwe i dotyczą różnych rzeczy — tak jest z odsetkami adopcji AI, gdzie definicja „korzystania” przesądza o wyniku.
Ile źródeł powinien mieć materiał dla zarządu?
Dwa lub trzy dobrze wybrane i poprawnie opisane. Lista dwudziestu odnośników nie zwiększa wiarygodności — zwiększa ją możliwość sprawdzenia każdego z nich.
Rozmowa bez zobowiązań
Zostaw numer telefonu — oddzwonimy
Podczas 20-minutowej rozmowy pytamy o procesy, zespół i to, co dzisiaj zjada
najwięcej czasu. Na tej podstawie proponujemy konkret: warsztat, szkolenie albo wdrożenie
AI — albo mówimy wprost, że w Twoim przypadku szkolenie nie jest jeszcze potrzebne.
Bez prezentacji sprzedażowej i bez zobowiązań
Konkretna rekomendacja zakresu i widełki budżetowe
Rozmawiasz z osobą, która prowadzi warsztaty, nie z call center